CPH theo phương thức mới vẫn vướng

Để tháo gỡ những vướng mắc hiện nay trong tiến hành cổ phần hoá (CPH) doanh nghiệp nhà nước (DNNN), Tiến sỹ Phạm Viết Muôn, Phó chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ, Phó trưởng ban thường trực Ban Chỉ đạo đổi mới và phát triển DN cho biết, Chính phủ đang khuyến khích DN áp dụng phương thức bán cổ phần cho cổ đông chiến lược và người lao động trước để chuyển sang công ty cổ phần, sau một thời gian hoạt động mới thực hiện đấu giá bán cổ phần ra công chúng. Tuy nhiên, ngay cả những DN áp dụng CPH theo phương thức thí điểm này vẫn gặp vướng mắc.

           Để được áp dụng thí điểm phương thức CPH mới, theo ông Muôn, việc này do DN hoàn toàn chủ động. Chỉ cần DN xây dựng phương án CPH trình cấp có thẩm quyền phê duyệt là có thể được tiến CPH theo phương thức mới. Hai DN lớn đang tiến hành CPH là Tổng công ty Giấy Việt Nam (Vinapaco) và Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex) cũng được Chính phủ cho phép triển khai CPH theo phương thức này. Có nghĩa là họ được bán cổ phần cho nhà đầu tư chiến lược trước khi chuyển sang hoạt động theo mô hình CTCP, thay vì nhà đầu tư chiến lược phải mua cổ phần theo giá đấu bình quân như hiện nay.

Trong thời gian tới tiếp tục sắp xếp 1.000 DNNN, trong đó chủ yếu là CPH

Dù được áp dụng thí điểm phương thức CPH mới, nhưng các DN, điển hình là Vinapaco và Vinatex vẫn “kêu” khó tìm kiếm nhà đầu tư chiến lược. Rõ ràng, việc tháo gỡ vướng mắc về cơ chế bán cổ phần cho nhà đầu tư chiến lược không phải bao giờ cũng đồng nghĩa với dễ dàng tìm kiếm nhà đầu tư chiến lược, vì việc này phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có sự chủ động của ban lãnh đạo DN. Hơn nữa, bản thân các nhà đầu tư có nhận thấy tiềm năng của DN thì họ mới bỏ tiền vào đầu tư;  ngược lại, chuyện các DN thất bại trong việc tìm kiếm nhà đầu tư chiến lược không có gì khó hiểu. Mặt khác, theo tinh thần chỉ đạo CPH đối với các tập đoàn, tổng công ty thì nhất thiết phải có cổ đông chiến lược. Thế nhưng, Nhà nước lại muốn nắm giữ cổ phần chi phối tại các tập đoàn, tổng công ty sau khi CPH. Điều này dường như đang làm nản lòng nhà đầu tư, nhất là nhà đầu tư chiến lược, mặc dù họ được mua cổ phần với giá thương lượng trước khi DN chuyển sang mô hình công ty cổ phần.

Điều các nhà đầu tư chiến lược quan tâm nữa là họ mua cổ phần của DN trước khi tiến hành CPH thì liệu các cam kết về tỷ lệ nắm giữ cổ phần của các cổ đông, nhất là cổ đông nhà nước sau CPH có được giữ nguyên như phương án tại thời điểm họ mua cổ phần hay không? Giải đáp băn khoăn này, ông Muôn cho biết, tuy kêu gọi nhà đầu tư chiến lược tham gia mua cổ phần trước khi chuyển đổi mô hình sang công ty cổ phần, nhưng lúc đó việc xây dựng phương án CPH đã hoàn tất. Phương án này đã làm rõ tỷ lệ cổ phần mà các cổ đông nhà nước, cổ đông chiến lược, cũng như các cổ đông khác nắm giữ là bao nhiêu. Điều này đảm bảo cho các nhà đầu tư chủ động trong việc nắm bắt tình hình hoạt động sản xuất, kinh doanh của DN trước và sau khi chính thức chuyển đổi hoạt động sang mô hình CTCP, để hoạch định chiến lược đầu tư hợp lý.

Dù sao, việc triển khai CPH theo phương thức mới vẫn trong quá trình thí điểm, nên điều các DN, cũng như nhà đầu tư đang mong đợi là việc sửa đổi Nghị định 109/2007/NĐ-CP sớm hoàn tất, để phương thức CPH DNNN mới chính thức được áp dụng. Tuy nhiên, việc sửa đổi, bổ sung Nghị định 109 dường như đang được triển khai chậm khi ông Muôn cho biết, Chính phủ liên tục đốc thúc Bộ Tài chính sớm kết thúc việc sửa đổi nghị định trên, để trình Chính phủ ban hành trong năm tới.

“Việc sửa đổi lần này tập trung vào 3 nội dung chính, cũng là những vướng mắc lớn nhất hiện nay trong quá trình CPH DNNN, đó là xác định giá trị DN, tính giá trị đất, lợi thế vị trí địa lý và bán cổ phần cho nhà đầu tư chiến lược”, ông Muôn nói.

 

Theo Ban Chỉ đạo đổi mới và phát triển doanh nghiệp, trong thời gian tới tiếp tục sắp xếp 1.000 DNNN, trong đó chủ yếu là CPH. Phấn đấu đến năm 2015 cơ bản hoàn thành công tác sắp xếp lại các DNNN, lúc đó còn khoảng 400 DN 100% vốn nhà nước, là những DN quy mô lớn, tổng công ty, tập đoàn kinh tế nhà nước, hoạt động trong các lĩnh vực an ninh, quốc phòng, ngành nghề trọng yếu của nền kinh tế.